التحصيل همچنان كه خود مؤلف در ابتدأ مىگويد مشتمل بر سه بخش يا سه كتاب است : منطق ، ما بعد الطبيعة ، علم أعيان الموجودات . منطق مشتمل بر سه مقاله ، وما بعد الطبيعة مشتمل بر شش مقاله ، وعلم أعيان موجودات مشتمل بر دو مقاله است . والبتة هر مقاله‌اى مشتمل بر چند فصل است . در بخش أول مسائل منطق را متعرض شده ، ودر بخش دوم أمور عامه فلسفه را ، ودر بخش سوم إلهيات بالمعنى الأخص وقسمتى از طبيعيات ومسائل نفس را ذكر كرده است . از مقدمه كتاب معلوم مىشود كه همه التحصيل همين است ، اما نمىدانم به چه سبب ، صاحب الذريعة وصاحب ريحانة الأدب نوشته‌اند كه التحصيل مشتمل بر منطق ورياضى وطبيعي والهى است . ظاهرا ذكر رياضى غفلتى است از اين مؤلفان . اين بنده اولين بار است كه به تصحيح يك متن دست مىزنم ولهذا خودم از كار خودم چندان رضايت ندارم ، اميدوارم أهل فضل نواقص ونقائصى كه در اين چاپ مىبينند خرده نگيرند ، اگر توفيق تجديد چاپ حاصل شد اميد است نقصهائى كه حتى خودم هم بعد از چاپ متوجه شدم جبران گردد . در پايان از استادان محترم دانشكده إلهيات جناب آقاى مصلح وجناب آقاى دكتر فيض واز فاضل محترم جناب آقاى نافذ كلام كه در مقابله قسمتى از منطق كمك كردند واز گروهى از فضلا وطلاب قم ومدرسه مروى كه در مقابله بقيه مساعدت نمودند خصوصا از فاضل عاليقدر جناب آقاى فتح اللّه اميد سپاسگزارم وتوفيق بيشترشان را از خداوند متعال خواستارم . « والسلام علينا وعلى عباد اللّه الصالحين . » تهران - اسفند ماه 1349 هجرى شمسي مرتضى مطهرى